AktuelnoPriručnik za istraživačko novinarstvo

Vrhunski profesionalizam u eri tabloida

06. dec 2013.
Vesna Opavsky, Medija centarSaša Leković, Vladimir Barović, Nevena Ršumović i Veselin Kljajić
Za kvalitetno i kontinuirano istraživačko novinarstvo neophodni su resursi, vreme i novac koji kod nas u velikoj meri nedostaju, ali i “zrnce ludila” i osećaj za javni interes, rečeno je na panelu studenata, novinara i profesora istraživačkog novinarstva u organizaciji CINS-a i UNDP-a

Centar za istraživačko novinarstvo i UNDP juče su u prostorijama Medija centra u Beogradu organizovali panel diskusiju pod nazivom „Istraživanje istraživačkog novinarstva“, okupivši profesore i studente novinarskih odseka na srpskim univerzitetima, kao i istaknute istraživačke novinare iz Srbije i regiona.

 

Istraživačko novinarstvo je zanat, možda, u pojedinim trenucima, i umetnost, kojom se može baviti svako ko se pridržava profesionalnih standarda i ko takav posao shvata kao određenu misiju.

Saša Leković,

 

Univerzitet Singidunum

Raspravljalo se o akademskom statusu istraživačkog novinarstva, teorijskim osnovama koje se studentima u ovom polju pružaju i mogućnostima njihove primene u kasnijoj profesionalnoj praksi. Analizirani su dometi istraživačkog novinarskog rada kroz konkretne primere i živu raspravu studenata, novinara i predavača.

 

“Javnost je naš štit”

 

Deo panela posvećen teoriji istraživačkog novinarstva nastojao je da osvetli status i različite pristume ovom novinarskom žanru na fakultetima u Srbiji.

 

Veselin Kljajić, profesor istraživačkog novinarstva u štampi na Fakultetu političkih nauka Univerziteta u Beogradu, izneo je mišljenje da je “apsolutna laž” da je svako novinarstvo istraživačko i da se ovom formom može baviti bilo ko budući da to iziskuje niz preduslova među kojima se ističu vrhovni profesionalizam i visoka etička načela.


“Od 60 do 75 odsto ukupnog sadržaja u svim štampanim medijima u Srbiji je čist ili prikriveni pi-ar, tek 25 odsto može da se nazove informativnim, ali ne istraživačkim novinarstvom”, navodi Kljajić uz napomenu da je u “eri tabloidiotizacije”, u kojoj su mediji izloženi političkim i pritiscima izdavača i oglašivača, neophodno institucionalizovati podršku istraživačkom novinarstvu za koje se trenutno dodeljuje samo jedna nagrada godišnje.

 

Saša Leković, jedan od najpoznatijih istraživačkih novinara u regionu i predavač istraživačkog novinarstva na Fakultetu za medije i komunikacije Univerziteta Singidunum, pružio je sopstveno viđenje ove oblasti kao zanata i, kako je istakao, “u pojedinim trenucima, umetnosti” kojom se može baviti svako ko se pridržava profesionalnih standarda i ko takav posao shvata kao određenu misiju.

 

“Ponekad se osećam kao trgovački putnik koji prodaje robu koja ne postoji“, rekao je Leković, osnivač zagrebačkog CIN-a, prvog takvog centra u regionu, prisećajući se razvoja istraživačkog novinarstva na ovim prostorima.

 

Pera Todorović i Rade Drainac pokazuju da istraživačko novinarstvo u Srbiji nije niklo ni iz čega.

Vladimir Barović,

 

Filozofski fakultet u Novom Sadu

Na istoriju domaćeg istraživačkog novinarstva se osvrnuo Vladimir Barović, koji istoimeni predmet predaje na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Novom Sadu, pokazavši na primerima Pere Todorovića i Radeta Drainca da ono nije niklo ni iz čega u Srbiji, odnosno samo iz upoznavanja sa zapadnim iskustvom istraživanja u štampi.


Svi panelisti su se složili da su za kvalitetno i kontinuirano istraživačko novinarstvo neophodni resursi, vreme i novac koji u ovdašnjim uslovima u velikoj meri nedostaju, ali i “zrnce ludila” i osećaj za javni interes budući da je, prema rečima profesora Barovića, “javnost štit” istraživačkog novinarstva.

 

Kuda idu istraživačke priče?

 

Istraživačko novinarstvo u praksi su publici približili Aleksandar Đorđević, novinar BIRN-a, Ratko Femić, novinar nedeljnika Novi magazin, Vladimir Radomirović, urednik internet portala Pištaljka i Stevan Dojčinović, urednik CINS-a. Analizirajući posledice do kojih su priče njihovih redakcija dovele, panelisti su se složili da novinarska istraživanja izazivaju reakcije u javnosti, ali ne i pravovremeno reagovanje nadležnih institucija. Ukoliko do njihove reakcije i dođe, po pravilu se vezuju za pogodne političke trenutke koje i tabloidi pripremaju prenoseći priče bez, ili uz jedva vidljivo navođenje autora.


Novinari su govorili i o etičkim dilemama koje se u istraživačkom procesu mogu javiti, poput one da li objaviti priču ukoliko postoji rizik od “haosa u državi”, kako je to formulisao Aleksandar Đorđević, navodeći primer BIRN-ovih saznanja o 55 odsto zastarelih električnih brojila u Srbiji, koja su ipak objavljena.

 

U ‘eri tabloidiotizacije’, u kojoj su mediji izloženi političkim i pritiscima izdavača i oglašivača, neophodno institucionalizovati podršku istraživačkom novinarstvu.

Veselin Kljajić,

 

Fakultet političkih nauka u Beogradu

Mesto studenata u razvoju istraživačkog novinarstva

 

Panel diskusija je bila i prilika da studenti žurnalistike na srpskim univerzitetima razmene iskustva rada u studentskim medijima i razgovaraju o mogućnostima bavljenja istraživačkim novinarstvom već na fakultetima.


Uz nedostatak domaće i prevedene literature koje su i profesori pomenuli, kao jedan od ključnih problema naveden je jaz između teorijskog znanja i prakse koju bi fakulteti trebalo da obezbede.


Stefan Janjić i Ana Stanojević, studenti Filozofskog fakulteta u Novom Sadu i Nišu, urednici studentskog magazina Žurnalist i Studentskog dnevnog lista, rekli su da je istraživačko novinarstvo u njihovim listovima tek ideja koju planiraju da razviju.


Milena Gajić, saradnica Slušaonice 6 i studentkinja Fakulteta političkih nauka u Beogradu, istakla je da studenti svoju emisiju realizuju samostalno i da za to ne dobijaju akademske bodove.


Studentkinja Fakulteta za kulturu i medije Univerziteta Megatrend Ružica Škrbić izrazila je veru u studentsku saradnju koja će omogućiti dostojanstveno bavljenje profesijom u kojoj se nekad, kao u slučaju istraživačkog novinarstva, “reč potpisuje krvlju”.


Zaključak učesnika diskusije je da bi međusobna saradnja mladih novinara, univerziteta i instuticija koje se istraživačkim novinarstvom bave u praksi, dovela do razvoja regrutnog centra neophodnog za njegovo sistemsko unapređenje.

 

Video snimak Panel diskusije možete pogledati ovde.

 

Jaz između teorijskog znanja i rada u medijima: Stefan Janjić, Ružica Škrbić, Anđela Milivojević, Ana Stanojević i Milena Gajić

Prijavite se na newsletter.

Hvala vam što prenosite tekstove CINS-a! Uz to je potrebno da navedete da ste priču preuzeli od Centra za istraživačko novinarstvo Srbije, kao i link ka tekstu koji prenosite.

Više informacija: cins.rs/uslovi-koriscenja/

Ostavi komentar

Prati
CINS neće objavljivati komentare koji sadrže uvrede, govor mržnje, pozivanje na nasilje ili diskriminišu bilo koju društvenu grupu. Takođe, nećemo odobravati optužbe na račun pojedinaca koje ne možemo da dokažemo. Hvala što poštujete ova pravila :)
Obavesti me o
guest
0 Komentara
Ugrađene povratne informacije
Pogledaj sve komentare

Povezano

24. maj 2024.
Da li ste pratili vesti ove nedelje? Odigrajte naš kviz i saznajte koliko ste informisani o najbitnijim događajima u Srbiji u proteklih sedam dana.
17. maj 2024.
Da li ste pratili vesti ove nedelje? Odigrajte naš kviz i saznajte koliko ste informisani o najbitnijim događajima u Srbiji u proteklih sedam dana.
17. maj 2024.
Na ovogodišnjoj dodeli nagrada za istraživačko novinarstvo „Dejan Anastasijević“ novinari CINS-a nagrađeni su čak tri puta.
15. maj 2024.
Troje novinara CINS-a, Ivana Milosavljević, Teodora Ćurčić i Vladimir Kostić dobitnici su ovogodišnje nagrade za etičko novinarstvo (Ethical Journalism Awards).